แอปดูดเงินคืออะไร เช็คยังไง และถ้าเผลอติดตั้งไปแล้วต้องทำอะไรก่อน

ถ้ากำลังเกิดอยู่ตอนนี้ ทำ 3 อย่างนี้ก่อน

ถ้าคุณเพิ่งติดตั้งแอปจากลิงก์ที่มีคนส่งมา หรือเห็นว่ามือถือกำลังถูกควบคุม อย่าเพิ่งอ่านส่วนอื่น ทำตามนี้ก่อนครับ

1. ตัดอินเทอร์เน็ตทันที เปิดโหมดเครื่องบิน ปิด Wi-Fi หรือถอดซิมออก มิจฉาชีพคุมมือถือผ่านอินเทอร์เน็ต ขาดเน็ตเมื่อไหร่ก็สั่งโอนต่อไม่ได้
2. โทรหาธนาคารจากเครื่องอื่น ขอระงับบัญชีและการทำธุรกรรม ทุกธนาคารต้องมีสายด่วนรับแจ้งภัยทุจริตตลอด 24 ชั่วโมง
3. ถ้าเงินหายไปแล้ว โทร 1441 ศูนย์ AOC ของกระทรวงดิจิทัลฯ รับแจ้งทุกวันตลอด 24 ชั่วโมง (ก่อนโทรเตรียมอะไรบ้าง) แล้วแจ้งความออนไลน์ภายใน 72 ชั่วโมง ตามขั้นตอนแจ้งความออนไลน์

แอปดูดเงินคืออะไร

แอปดูดเงินคือแอปปลอมที่มิจฉาชีพทำขึ้น ตั้งชื่อและใส่โลโก้ให้ดูเหมือนแอปของหน่วยงานหรือบริษัทที่เรารู้จัก พอเราติดตั้งแล้วกดอนุญาตสิทธิ์ที่มันขอ แอปจะควบคุมมือถือของเราจากระยะไกล แล้วเปิดแอปธนาคารโอนเงินออกแทนเรา

แอปแบบนี้ไม่ได้อยู่ใน App Store หรือ Play Store แต่ส่งมาเป็นลิงก์ให้โหลดไฟล์ติดตั้งเอง บนมือถือ Android จะเป็นไฟล์นามสกุล .apk เพราะอย่างนั้นกติกาข้อเดียวที่กันได้เกือบทุกกรณีคือ ไม่ติดตั้งแอปจากลิงก์ที่มีคนส่งมา

มิจฉาชีพหลอกให้ติดตั้งยังไง

ตำรวจไซเบอร์อธิบายขั้นตอนที่มิจฉาชีพใช้ไว้แบบนี้

1. โทรหรือส่ง SMS อ้างเป็นเจ้าหน้าที่ หน่วยงานที่ถูกแอบอ้างบ่อย เช่น การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค กรมที่ดิน สำนักงานประกันสังคม กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กรมบัญชีกลาง และบริษัทขนส่งพัสดุ
2. ส่งลิงก์เว็บปลอมให้โหลดแอป อ้างว่าต้องใช้แอปนี้ถึงจะทำเรื่องต่อได้
3. หลอกให้กดตั้งค่าและอนุญาตสิทธิ์ จนแอปควบคุมมือถือได้
4. หลอกให้กรอกรหัส PIN 6 หลักหลายครั้ง หรือให้โอนเงินเล็กน้อย เช่น 10 บาท อ้างว่าเพื่อดูรหัสธุรกรรม จังหวะนั้นแหละที่มันเห็นรหัสของเรา
5. คุมมือถือแล้วโอนเงินออกจากบัญชี

ข้อสังเกตที่ตัดสินได้เร็วที่สุด: หน่วยงานรัฐไม่ส่งลิงก์ให้ประชาชนโหลดแอปหรือกรอกข้อมูล กสทช. ยืนยันว่าหน่วยงานรัฐไม่มีนโยบายส่งลิงก์หาประชาชน และธนาคารแห่งประเทศไทยให้ธนาคารงดส่งลิงก์ทาง SMS และอีเมลมาตั้งแต่ปี 2566 ใครโทรมาแล้วบอกให้โหลดแอปจากลิงก์ วางสายได้เลย

ทำไมทุกวันนี้ได้ยินน้อยลง แต่ยังต้องระวัง

ธนาคารแห่งประเทศไทยรายงานว่า หลังธนาคารยกระดับความปลอดภัยของแอปธนาคาร จำนวนบัญชีที่เสียหายจากแอปดูดเงินลดลงจากประมาณ 3,000 บัญชีในเดือนมกราคม 2567 เหลือ 1 บัญชีในเดือนธันวาคม 2567 มาตรการที่ใช้ เช่น

• แอปธนาคารของแต่ละธนาคารใช้ได้บนมือถือเครื่องเดียว
• ต้องสแกนใบหน้าเมื่อโอนเงินตั้งแต่ 50,000 บาทขึ้นไป
• แอปธนาคารไม่ยอมทำงานเมื่อตรวจพบการใช้งานที่ผิดปกติ

ตัวเลขนี้เป็นข่าวดี แต่ไม่ได้แปลว่าลิงก์ให้โหลดแอปปลอดภัยแล้ว แอปปลอมยังหลอกเอารหัสผ่านหรือข้อมูลส่วนตัวได้ และมิจฉาชีพเปลี่ยนมุกได้เร็ว เช่น หันไปหลอกให้เราโอนเงินเองแทน การไม่ติดตั้งแอปจากลิงก์ยังเป็นกติกาที่ต้องถือไว้เหมือนเดิม

เช็คมือถือยังไงว่ามีแอปแปลกไหม

วิธีด้านล่างเขียนสำหรับ Android เพราะไฟล์ .apk ติดตั้งได้บน Android ชื่อเมนูอาจต่างกันเล็กน้อยตามยี่ห้อมือถือ

• ดูรายการแอปที่ติดตั้ง ไปที่ การตั้งค่า > แอป แล้วไล่ดูแอปที่จำไม่ได้ว่าโหลดเอง โดยเฉพาะแอปที่ชื่อหรือโลโก้คล้ายหน่วยงานรัฐ
• ดูว่าแอปไหนได้สิทธิ์ Accessibility สิทธิ์นี้ทำให้แอปอ่านหน้าจอและกดแทนเราได้ ใน การตั้งค่า หาเมนู การช่วยเหลือการเข้าถึง หรือ การช่วยเหลือพิเศษ แล้วเปิดรายการแอปที่ติดตั้งเพิ่ม ถ้าเจอแอปที่ไม่รู้จักเปิดสิทธิ์นี้อยู่ ให้ปิดแล้วถอนการติดตั้ง ชื่อและตำแหน่งเมนูต่างกันตามยี่ห้อ เช่น Samsung อยู่ที่ การตั้งค่า > การช่วยเหลือการเข้าถึง > บริการที่ติดตั้ง ส่วน Xiaomi อยู่ที่ การตั้งค่า > การตั้งค่าเพิ่มเติม > การช่วยเหลือพิเศษ ธนาคารกรุงเทพมีภาพวิธีปิดของมือถือ 10 ยี่ห้อ
• เช็คว่า Google Play Protect ยังเปิดอยู่ ใน Play Store แตะรูปโปรไฟล์ด้านขวาบน แล้วเลือก Play Protect ดูว่า สแกนแอปด้วย Play Protect เปิดอยู่ ปกติมันเปิดไว้ตั้งแต่แรก ถ้าถูกปิดไป ให้เปิดกลับ
• อัปเดตระบบมือถือ ให้เป็นเวอร์ชันล่าสุดเสมอ

ส่วน iPhone ติดตั้งแอปนอก App Store ได้ยากกว่ามาก แต่ยังโดนหลอกเอารหัสผ่านหรือรหัส OTP ผ่านเว็บปลอมได้เหมือนกัน

เผลอติดตั้งไปแล้ว ทำตามลำดับนี้

1. ตัดอินเทอร์เน็ต เปิดโหมดเครื่องบิน ปิด Wi-Fi หรือถอดซิม
2. โทรหาธนาคารจากเครื่องอื่น ให้ระงับบัญชีและการทำธุรกรรมไว้ก่อน
3. ถอนการติดตั้งแอปนั้น และปิดสิทธิ์การช่วยเหลือพิเศษที่มันเคยได้ ถ้าไม่แน่ใจว่าลบออกหมด ให้รีเซ็ตมือถือกลับค่าโรงงาน โดยสำรองรูปและข้อมูลสำคัญก่อน
4. เปลี่ยนรหัสผ่าน แอปธนาคาร อีเมล และ LINE จากเครื่องที่ปลอดภัย
5. ถ้าเงินหายแล้ว โทร 1441 และแจ้งความออนไลน์ภายใน 72 ชั่วโมง แล้วอ่านต่อว่าขั้นตอนขอเงินคืนมีอะไรบ้าง

กติกาสั้น ๆ ที่กันแอปดูดเงินได้

• ติดตั้งแอปจาก App Store หรือ Play Store เท่านั้น
• ไม่กดอนุญาตให้แอปไหนควบคุมมือถือ ถ้าไม่รู้ว่ามันจะเอาสิทธิ์ไปทำอะไร
• ใครโทรมาอ้างเป็นเจ้าหน้าที่ ขอเบอร์ติดต่อกลับ แล้วโทรเช็คกับเบอร์ทางการของหน่วยงานนั้นเอง
• บัญชี LINE ทางการของหน่วยงานมีโล่สีเขียวหรือสีน้ำเงินกำกับ
• ไม่โอนเงินตามที่คนอ้างเป็นเจ้าหน้าที่สั่ง ไม่ว่าจะเป็นเงินก้อนเล็กแค่ไหน
• ได้ลิงก์มาแล้วไม่แน่ใจ อย่าเพิ่งกด คัดลอกไปวางในหน้าเช็คลิงก์ ก่อน เราเปิดลิงก์ให้แทนมือถือคุณ แล้วบอกว่าปลายทางจริงพาไปเว็บอะไร และหลอกให้โหลดแอปหรือเปล่า

ได้ SMS หรือสายแปลกที่พาไปหาลิงก์แบบนี้ อ่านวิธีเช็คเบอร์แปลกและ SMS แนบลิงก์ และช่วยคนต่อไปด้วยการแจ้งเบอร์มิจฉาชีพไว้ที่ Guarded Link